Joerak, asmoak eta disrupzioa

10/03/2021 70

Hormako erlojua

2021eko urte hasiera honetan, jada ezagutzen eta onartzen ditugu etxe bereko biztanle guztien artean espazioa eta denbora uztartzearen abantailak eta desabantailak. Distrakzio ekintza batean altzariak eta hainbat elementu birkokatu ditugu, dekorazio funtzioaz haratago, elementu praktiko bihurtu direnak. Horixe gertatu zaio horma-erlojuari, zeinak gela bateko puntu guztietan denbora agintzen eta zuzentzen digun ukiezin handi hori bistaratzea ahalbidetzen baitu.

Eta horma-erloju bati begiratzen diogun bezala, urteen hasiera unerik egokiena da ikuspegi guztietatik arretaz begiratzeko, ikuspegi estrategiko batekin, joera teknologikoa zein izango den ikusteko.

Espainieraren hiztegiaren arabera, joera hitza “propender” hitzetik dator, hau da, pertsonek eta gauzek helburu jakin batzuetarako duten joera edo jaera, gorputz batek beste baterantz edo zerbaitengana jotzeko duen indarra, norabide jakin batean orientatzen den ideia erlijiosoa, ekonomikoa, politikoa, artistikoa eta abar. Helburu jakin batzuetara eta norabide jakin batera gure helbururantz makurtzeak eboluzionatzen jarraitzea ahalbidetuko digu konplexutasun handiagoz edo txikiagoz.

Joera hitzari teknologia hitza gehitzen badiogu, jakin behar dugu bilakaera-zikloak laburrak direla, 6 hilabetetik urtebetera bitartekoak, eta aldaketa nabarmenak eragiten dituztela heldutasuna etengabe eraikitzen ari den bide batean. Softwarearen eboluzio-zikloak eta heldutasuna softwarea modelatzen eta errespetatzen duen giza taldearen mende daude. Teknologian abangoardian egotea horma-erloju oso presente, sendo, zorrotz eta bere joerari jarraitzeko alertak dituen mekanismoarekin izatea bezala interpreta dezakegu.

Urrutiko lana eta softwarearen heldutasuna

Gaur egungo testuinguruan, espazioaren erabilera aldatzeko joera dugu gizartean; izan ere, lanaren eta aisialdiaren espazio fisikoaren arteko bereizketa diluitu egin da, eta etxetik lan egin edo ikasiko duten pertsonen ehunekoak handitu egin dira. Argi ikusten dugu joera hori mantendu egingo dela pandemia amaitzen denean ere.

Joera sozial horrek softwarearen bizitegi- eta lanbide-erabileraren joera esponentziala bizkortu egiten du askotariko aldaeretan. Eta horrekin batera, autoikaskuntzako software-algoritmoen eta softwarearen garapena bultzatzen duten makina adimendunen bilakaerak, zeinak, IAk lagunduta, erresilientzian eta sendotasunean hobekuntza automatizatzea ahalbidetzen baitu, eta, beraz, baita “autoheldutasunean” ere. Kalitatearen eta segurtasunaren etengabeko hobekuntza horren helburua espazio berean eta, batzuetan, denbora pertsonal eta profesionalak kudeatu behar ditugunean sortzen den konplexutasuna murrizten laguntzea da.

“Heldutasun” hitza latinezko erroek osatzen dute, eta espero zen garapena lortu duenaren nolakotasuna adierazten du. Bere osagai lexikoak “maturus” (garai egokian edo garai egokian) eta “-ez” atzizkia dira. Softwarearen heldutasuna, gizakiaren kasuan bezala, ez da bere adinaren araberakoa, baizik eta esperientzia irabazteko duen gaitasunaren araberakoa, bai eta horiek garatzen dituztenen fokuaren eta erantzukizunaren araberakoa ere.

Softwareari buruz dugun begirada aldatu egin da, jada ez da heldu den objektu fisiko zehatz batekiko begirada, beti gauza bererako erabiltzeko, dekorazio-objektuen kasuan bezala; aitzitik, eboluzioan ikus dezakegu, eta, gure etxeko dekorazio-elementuekin egin dugun bezala, gure ingurune onenetan jarri, beharrezko praktikotasuna eskaintzeko.

Etika eta arkitektura digitala

Praktikotasunari, gure bizitzak sinplifikatzeari eta garapen esponentzialari buruzko ekarpen hori aintzatestea hausnarketarako motorra da, eta pribatutasunaren eta datuen babesaren, informazio-iturrien jatorriaren eta (tele-) komunikazioaren inpaktuaren ulermenaren arloan irismen eta sakontasun handiagoko lana egitera bideratzen gaituzte, bai bere mekanismoengatik, bai bere mezuen egiazkotasunagatik.

AAren garapenaren eta erabileraren inguruko etikari buruz argiago komunikatzen saiatuko gara, datuak aztertzeko teknikekin bezala, adibidez, fidagarritasun handiko pronostikoetarako sare neuronal errepikakorrekin, eredu ezkutuak eta pronostiko zehatzak aurkitzeko aukera emango dute, enpresa-erabaki zehatzagoa eta idealki guztiontzat arduratsuagoa hartzeko.

Fidagarritasun-, erantzukizun- eta kontzientzia-premia horrek garrantzia ematen dio blockchain eta IAren garapena bateratzeko joera gero eta errealagoari. Aplikazio deszentralizatuetatik sustatzen diren balioak, hala nola konfiantza, demokratizazioa, lankidetza eta gardentasuna, “Global Edge-based ai” garapenetan batzeko joera dute, edo arintasuna, eskalagarritasuna eta automatizazioa ekarriko duten ertzetan oinarritutako Ia deitzen duguna.

Urte honetan begiak itxi eta irekitzean, gure horma-erlojuak softwarearen ezagutza eta erabilera egokitzaileari lehentasuna emango diogula erakutsiko digu. Gainera, software adimenduneko arkitektura baten garapena ikusiko dugu, modu deszentralizatuan konektatuko dena, transmititutako informazioari edo ezagutzari garrantzi handiagoa emanez, eta ahotsaren, ukimenaren eta entzumenaren bidezko giza interakzioaren geruzari balio handiagoa emango diona, ikusmenetik harago, non jada ez baitira hain garrantzitsuak izango hologramak ikusi ahal izateko erabiltzen ditugun betaurrekoak, baizik eta espazioaren erabilera eta softwarean proiektatutako hori behar izateko.

Software eskuragarriagoa ikusiko dugu, bost zentzumenetako zenbat erabil ditzakegun alde batera utzita, denboraren eta espazioaren oztopoak gero eta gehiago hautsiz, eta distantzien eta ordutegi-desberdintasunen inpaktu fisiko-emozional-sozial-ekonomikoa errazago kudeatzeko aukera emanez, osasunari eta ongizateari lehentasuna emateko, planetaren osasuna ere hartuz hurrengo urteetako gure helburu nagusi gisa.